Simon Steen def2Van harte welkom op de tweede editie van Onderwijsconferentie NL2025. In april dit jaar hebben we al een geslaagde conferentie gehad waarin we samen nagedacht hebben over hoe het Nederlandse onderwijsstelsel werkt in relatie tot de arbeidsmarkt en over de positie van allochtonen hierin.

Als vervolg op die eerste conferentie is het thema vandaag wat scherper geformuleerd. Vandaag staat de vraag naar de overgangen centraal. Welke overgangen zijn er tussen de vele schoolsoorten en tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt? En wie trekt zich eigenlijk het vraagstuk van die overgangen aan? Is dat een niemandsland waarin iedereen maar een beetje op de tast zijn weg probeert te vinden? Realiseren we ons wel dat deze overgangen voor jongeren als een breukvlak kunnen fungeren? De overgangen hebben risico’s in zich, doordat ze voor veel jongeren onzekerheden met zich meebrengen. Jongeren krijgen te maken met nieuwe klasgenoten, nieuwe leraren, nieuwe lesstof en nieuwe methodes en dat kan soms lastig zijn.
Vorige  week hield mijn eigen organisatie, de VBS, haar jaarvergadering waarin we onder andere aandacht hebben besteed aan het versterken van de structurele samenwerking met de PO-Raad en de VO-raad. Daarnaast was er ook aandacht voor een meer inhoudelijk onderwerp, en dat was bildung. Als spreker hierover hadden we Jan Anthonie Bruijn uitgenodigd, de voorzitter van de werkgroep Onderwijs van de Telderstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD. Die werkgroep heeft kortgeleden een heel interessant rapport uitgebracht, getiteld Onderwijs: de derde dimensie. De eerste dimensie van het onderwijs is kennis (verwerving en overdracht), maar onderwijs gaat ook over vaardigheden, de tweede dimensie. De derde dimensie is de menselijke factor: de leraar in de relatie tot de leerlingen. De vraag die hierbij hoort is: opent de leraar zich als volwassene voldoende voor de belevingswereld van jongeren? En doet hij dat zo dat ook de jongere zich meer gaat interesseren voor de belevingswereld van anderen? Het vraagstuk van de overgangen vraagt dit in wezen ook; trekt bijvoorbeeld de school voor primair onderwijs zich voldoende aan wat straks die leerling wacht in het voortgezet onderwijs?
Tijdens deze conferentie willen we op dit thema verder ingaan aan de hand van wat de aanwezige sprekers hierover te zeggen hebben. Daarnaast zal er een paneldiscussie plaatsvinden met de (vice)voorzitters van de raden in het onderwijs die hier een bijzondere verantwoordelijkheid in hebben. Tenslotte voorziet het programma van vanmiddag er ook in om de verschillende facetten van dit vraagstuk verder uit te diepen in de deelsessies die vervolgens plenair teruggekoppeld zullen worden.
Dames en heren, er rest mij verder niets meer dan u een hele geslaagde middag te wensen en u aan te moedigen actief de luisteren en deel te nemen aan de gesprekken in de deelsessies.